Troya 6 – İphigenia’nın Kurban Edilişi

(Troya 5. Bölüm) İlk donanmanın fırtına tarafından dağılmasından sekiz sene sonra, Akha donanması 2. kez Aulis’te toplanmıştır. Bu sefer, binden fazla gemi bir araya gelmiştir. Uzun bir bekleyiş süreci başlar. Haftalar boyunca rüzgar esmez ve donanma yerinden kımıldayamaz.

Homurdanmalar yükselmiş, tanrıların Akha ordusunun Agamemnon’un komutasında olmasından memnuniyet duymadığını söyleyenlerin sayısı artmıştır. Muhalefet etmeye başlayanlar, seferin komutanı olarak, Palamedes’i istemektedirler.

Agamemnon buna şiddetle karşı çıkar. Kalkhas’ı çağırarak tanrılara danışmasını, eğer bir hatası varsa, bunun kefaretini ödemeye hazır olduğunu söyler. Kalkhas tanrılara danışır ve rüzgarları Artemis’in tuttuğunu söyler. Agamemnon, bir saygısızlık yaparak, Artemis’in kutsal geyiğini avlamıştır. Rüzgarların geri gelmesinin tek yolu ise, kızı Iphigenia’yı kurban etmesidir.

Agamemnon kızına onu Aşil ile evlendireceğini söyleyerek Aulis’e çağırır. Iphigenia bu haberi duyunca hemen gelir. Çağın en önemli savaşçısı ile evlenecektir[1]. Ama onu umut ettiğinden farklı bir son beklemektedir.

Agamemnon, kızı Iphigenia’nın yalvarmalarına aldırmadan onu sunağa yatırır ve gırtlağını keser. Altın bir kaba alınan kızının kanını denize döker. Kanlar suya değer değmez rüzgar çıkar.[2] Bu olaya en çok kızan Aşil olur. Iphigenia onun adı kullanılarak getirilmiştir.

Binin üzerinde gemi ve 70 ile 130 bin arası savaşçı yola çıkar. Yol boyundaki adalarda, ihtiyaç molaları verilerek, sefere devam edilmektedir.

Gemiler Delos’ta mola verdiklerinde, Apollo rahibi kral Anuis, onlara yardımcı olur. Anuis de, savaşın 10 yıldan önce bitmeyeceği kehanetini yapmıştır. Agamemnon’a, 9 yıl boyunca adada kalabileceklerini, Dionysos tarafından kutsanmış olan kızlarının, onların yiyecek tedariğini karşılayabileceğini söyler. Oentropae olarak anılan üç kızından Spermo çimeni buğdaya, Oeno suyu şaraba, Elais ise böğürtlen suyunu zeytinyağına çevirmektedir. Agamemnon, Anuis’in bu teklifine, kızlarını zorla alıkoymak suretiyle cevap verir. Oentropae de, onlarla birlikte kuşatmaya geleceklerdir.

Yolda, Herkül’ün ölüsünü yakan, onun okları ve yayını alan arkadaşı Philoktates, şanssız bir kazaya uğrar. Tenedos’ta [3] ikmal yapılırken, bacağından bir yılan ısırır. Yara iyileşmek yerine gittikçe azmakta ve çok kötü bir koku yaymaktadır. Koku o kadar kötüdür ki, Odysseus’un önerisiyle, Philoktates’in savaş bitene kadar bir adada bırakılması teklifini, bütün krallar kabul eder. Odysseus, Herkül’ün yayı ve oklarının da Philoktates’ten alınmasını, Troya kuşatması sırasında bu silahların çok yararlı olabileceğini söyler ama diğer krallar Philoktates’e bu kadar büyük bir haksızlık yapılamayacağını belirterek reddederler. Philoktates, sadece martıların yaşadığı Lemnos’ta terk edilir. Adamları Medon’un emrine verilir.

Tenedos’ta önemli bir olay daha olur ve Aşil, Apollon’un oğlu olan kral Tenes’i öldürür. Annesi Thetis, Aşil’i özellikle bu konuda uyarmış ve Apollon’un oğullarından uzak durmasını söylemiştir. Oğlunun sonunu, Apollon’un okları getirecektir.

Filo sonunda Troya’ya varır. Bu arada, işgalcileri bekleyen bir kehanet daha vardır. Kalkhas, Troya toprağına ayağını ilk basan kişinin öleceğini söylemiştir. Sahil görünmekle birlikte, yaklaşan bütün gemiler tedirgin ve isteksizdir.

Sahile ilk yanaşan Odysseus’un gemisidir. Odysseus sahile atlar. Bütün komutanlar, onun sahile indiğini görür ama, Odysseus inmeden önce sahile kalkanını atmıştır. Kalkanının üzerine atlar. Böylece Troya toprağına ayak basmamış olur. Onun gemiden atladığını gören Protesilaus da atlar.

Hektor ve kuvvetleri, onların sahile inmesini beklemektedir. Teke tek savaşta Hektor Protesilaus’u öldürür. İlk dalgayı durduran Hektor ve kuvvetleri, ikinci dalgada gelen Aşil’in, Poseidon’un oğlu Kiknus’u öldürmesiyle surların arkasına çekilir.

…. ( Troya 7)


[1] Evli olan Aşil’in nasıl tekrar evleneceği açıklanmamaktadır. Buradan ya Aşil’in düğününün pek olay yaratmadığı ya da Iphigenia’ya onların ayrılarak Aşil’in kendisi ile evlendirileceği söylenmiş olabilir.

[2] Bu konuda değişik anlatılar vardır. Anlatılardan birine göre Artemis, tam Iphigenia kurban edileceği anda kızı alır ve yerine bir geyik ya da kuzu koyar. Iphigenia’yı da tapınağında rahibe yapar.

[3] Bozcaada

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *